Türk Silahlı Kuvvetleri İnsani Yardım Tugayı, Ankara Sincan Yenikent’teki Şehit Üsteğmen Hasan Şahan Kışlası’nda konuşlu.
Türkiye’nin karşı karşıya olduğu doğal afet riskleri ve bölgesel tehditler gözönüne alındığında, TSK İnsani Yardım Tugayının; iş birliği içinde çalışacağı diğer askerî birlik ve sivil kurumların ve tüm bu kurumların iş birliğinin ne kadar önemli olduğu ortada.
Yakın zaman önce yaşanan ve Kahramanmaraş Merkezli olarak belirtilen depremler, Türkiye için önemli dersler çıkarılması gereken bir felaketti.
10 ili kapsayan bu depremin sonrasında yaşanan birtakım sıkıntılar, afetlere müdahalede koordinasyon ile ilgili sorunlar olduğunu düşündürdü o dönemde.
Bu tatbikatın TSK İnsani Yardım Tugayı koordinasyonunda düzenlenmesi ise oldukça mantıklı, akla yatkın.
Türk Silahlı Kuvvetleri, yurt içinde olduğu gibi yurt dışında meydana gelebilecek afetlerde de verilebilecek her türlü görevi yapmaya hazır olduğunu her fırsatta ifade ediyor.
TSK İnsani Yardım Tugayı koordinasyonunda düzenlenen İnsani Yardım Tatbikatı ise TSK’nın ve konuyla ilgili kurumların hazırlık düzeyi konusunda önemli izlenimler oluşturdu.
Tatbikatın amacı olarak şu hususlar ifade edildi:
“Afet ve acil durumlarda Tugayın insani yardım faaliyetlerini, mevcut mevzuat dâhilinde, kendi imkânları nispetinde ve mülki makamların yapacağı faaliyetlere destek sağlamak ve kendisine tevdi edilen tüm görevleri başarılı bir şekilde icra etmek.”
Tatbikatın Seçkin Gözlemci Günü, Kara Kuvvetleri Komutanlığı Lojistik Komutanı Tümgeneral Sinan Eren’in alana gelişiyle başladı.
İlk olarak TSK İnsani Yardım Tugayı Komutan Yardımcısı Ulaştırma Albay Cenk Gobuk, Tatbikat ile ilgili bilgi arz etti.
Buna göre, tatbikatta
– İnsani Yardım Tugay Komutanlığı Doğal Afet Arama Kurtarma Tabur Komutanlıklarından 4 arama, 6 kurtarma timi ve tabur komutanlıklarının kalan diğer unsurlarından toplam 658 personel, 10 arama köpeği, 101 araç,
– KBRN Savunma ve Güvenlik Tugay Komutanlığından 1 KBRN Keşif ve Tespit Timi,
– İkmal Komutanlığından 2 Hafif Seviye Arama Kurtarma Timi,
– Kara Havacılık Komutanlığından 4 Personel ve 2 adet Sar Donanımlı Genel Maksat Helikopteri,
– İlçe Jandarma Komutanlığından 5 personelden oluşan 1 Mobil Asayiş Timi ve 1 adet Karakol Aracı,
– AFAD Başkanlığından 3 personel ve 1 adet mobil koordinasyon merkezi tırı,
– UMKE’den 9 personel,
– Kızılay’dan 14 personel ve 1 adet ikram aracı,
– Ankara Büyükşehir Belediyesinden 8 personel ve 2 adet itfaiye aracı,
– Sincan Belediyesi Cenaze İşleri Müdürlüğünden 2 personel ve 1 adet cenaze aracı katıldı.
Kamu kurum ve kuruluşları arası iş birliğini ve birlikte çalışabilirliği geliştirmeyi hedefleyen tatbikat, 10 Haziran 2026 tarihinde saat 09’da merkezüstü A şehri ve büyüklüğü 6,7 olan bir deprem meydana gelmesi sanaryosu kapsamında icra edildi.
AFAD Başkanlığı, depremin bölgede yaşayan yaklaşık 500 bin kişiyi etkilediğini, hasar ve zayiatın yüksek olabileceğini, özellikle 5 bin kişinin bulunduğu Dağ Mahallesi’nde yıkımların gerçekleştiğini, meydana gelen afetin ulusal desteğe ihtiyaç duyulacak büyüklükte “Seviye 3 olduğunu, A şehri, B şehri ve C şehri İl Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezlerinin Faaliyete geçirildiğini, Afet Bölgesi’nde ilk müdahaleye yönelik faaliyetlere süratle başlandığını açıkladı.
AFAD Başkanlığı tarafından yapılan istek üzerine Millî Savunma Bakanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri İnsani Yardım Tugay Komutanlığını, A şehri Afet Bölge Komutanlığının emrine verdi.
A şehir’i Afet Bölge Komutanlığı ise Türk Silahlı Kuvvetleri İnsan Yardım Tugay Komutanlığını, Afet Tali Bölge Komutanlığı emrine verdi.
Türk Silahlı Kuvvetleri İnsan Yardım Tugay Komutanlığı, M ilçesinde görevlendirildi.
Alınan ilk bilgilerde M ilçesinde 20-25 adet çok katlı binanın çöktüğü, bir kısmının hasarlı olduğu, ölü ve yararlıların bulunduğu, organize sanayi bölgesindeki kimyasal madde üretim fabrikasında yangın, göçük olduğu ve mahsur kalan sivillerin bulunduğu, ilçe merkezinde bulunan İkmal Komutanlığı; askerî lojmanların ve içinde yabancı ülke askeri personelinin de bulunduğu askerî misafirhanenin de aralarında olduğu 5-6 binanın çöktüğü, diğer binaların ağır hasarlı olduğu öğrenildi.
– Tatbikatta ilk olarak hafif seviye arama/kurtarma ekipleri, afet bölgesinde faaliyetlerine başladı.
Gödev mahallinde ilk gözlemlerini tamamlayan tim komutanı, durum ve koordinat bilgilerini telsizle afet yönetim merkezine iletti.
– Yakınlarını kurtarmak isteyen afetzede yakınları, bölgeden hassasiyetle uzaklaştırıldı ve shotgun kullanıcısı personel dronlara karşı çepeçevre emniyet alındı.
– 1’inci DAK Tabur Komutanlığı Dağda Çığda Arama Kurtarma Bölüğü helikopterle deprem bölgesine intikal etti.
Bölüğün hayati teçhizatı, Kara Havacılık unsurları tarafından yüksek teknik kabiliyet ve hassasiyetle bölgeye ulaştırıldı.
Ekip, sel ve toprak kayması sonucu bildirilen kayıp vakalarına yönelik arazi araması yaptı.
Aramalar için özel eğitimli arama köpeği timi de helikopterle bölgeye sevk edildi.
İhbar edilen kayıp kişiler bulundu, tıbbi değerlendirmesi yapıldı ve helikopterle tahliye kararı alındı.
Eş zamanlı olarak 2’nci DAK Tabur Komutanlığına bağlı ağır seviye arama kurtarma ekipleri, sorumlu oldukları enkaz alanına girdi.
Depremde hasar gören karayolları üzerinde Özel İstihkâm Taburu yol açma çalışmalarına başladı. Enkaz yığınları temizlenerek yollar açıldı ve ağır seviye arama kurtarma ekiplerinin bölgeye girişi sağlandı; ekipler arama kurtarma faaliyetine başladı.
Ağır seviye arama kurtarma ekipleri, AFAD Saha Koordinasyon Merkezi ile irtibat kurarak, faaliyet alanına ait detaylı verileri almaya başladı.
AFAD Saha Koordinasyon Merkezi, sahadan gelen anlık bilgileri toplayarak, afet yönetiminin yol haritasını çiziyor. Bu merkez, afetin karmaşası içerisinde Devletin organize ve güçlü duruşunun simgesi olarak nitelendiriliyor.
Özel eğitimli tehlikeli madde astsubayları, hassas algılayıcı cihazlarla bölgede doğal gaz sızıntısı, elektrik kaçağı ve tehlikeli madde taraması yaptı. Bu faaliyetin, muhtemel faciaları önleme anlamında hayati öneme sahip olduğunun altı çiziliyor.
Selde mahsur kalan bir kişi, Dağda Arama Kurtarma Timince bulundu; fırlatma tabancasıyla hava-yer hattı tesis edildi ve afetzede bu hat üzerinden tahliye edildi. Güvenli noktaya ulaştırılan afetzede, ilk sağlık kontrollerinin ardından ambulansla hastaneye sevk edildi.
Tespit edilen gaz kaçağı için su hatları kesildi; enkazda biriken zehirli gaz temiz hava ünitesiyle tahliye edildi.
2’nci DAK Tabur Komutanlığı birlikleri, enkaz alanında arama faaliyetine başladı. Sessizlik sağlanarak, sesli arama (Sesimi duyan var mı?) yapıldı.
Köpekler, enkaz üzerinde iz sürdü ve bir noktaya odaklanarak havlamaya başladı.
Böylece enkaz altında canlı olduğu kanısına varıldı.
Teyit amacıyla ikinci köpek de aynı noktaya sevk edildi.
Daha sonra yüksek hassasiyetli dinleme cihazı ile dinleme yapıldı.
Dinleme cihazı ile sinyal alınan noktada afetzedenin varlığı kesinleşti; beton delme matkabı (Karot) ile hassas bir şekilde delik açıldı.
Delikten enkaz altına indirilen arama kamerasıyla görüntü ve ses irtibatı sağlanarak afetzedenin bilinç ve sağlık durumu tespit edildi.
Askerî misafirhane enkazında beton blokların arkasını görmek amacıyla Duvar Arkası Radar kullanıldı.
Vatan apartmanında dağcılık teknikleriyle personel emniyeti sağlandı; tim personeli afetzedeye ulaşacak bir koridor açtı.
Bir yandan da afetzede ile irtibat kurularak sağlık durumu hakkında bilgi alındı.
Bu sırada meydana gelen artçı sarsıntıda kimyasal boya fabrikası yıkıldı ve yangın çıktı.
İtfaiye ekipleri yangına köpüklü suyla müdahale etti.
Yangın kontrol altına alınarak soğutma çalışmaları başlatıldı.
KBRN Timi, yıkılan fabrika bölgesinde arama faaliyeti icra etti.
Enkazda şüpheli hareketler sergileyen (Muhtemelen yağma amacıyla) bir şahıs enkazdan uzaklaştırılarak kolluk kuvvetlerine teslim edildi.
Arazide sele kapılan bir kişi, Suda Selde Arama Kurtarma Timince bota alındı ve seyyar hastaneye sevk edildi.
Vatan Apartmanı ve askerî misafirhanedeki afetzedeler kurtarılarak hastaneye sevk edildi.
Millet Apartmanı bölgesinde tripod sistemi kuruldu ve afetzedeye ulaşıldı. UMKE ekipleri, enkazdan çıkan afetzedeyi teslim alarak ilk kontrollerini yaptı; daha sonra hastaneye sevk etti.
Ceset arama köpeği, Vatan Apartmanı’nda reaksiyon gösterince tim komutanı köpeğin havladığı bölgeye gitti. Burada bir kişinin naaşına ulaşıldı. Naaş, cenaze aracına alınarak morga götürüldü.
Afette evlerini kaybedenlere Lojistik Destek Üssünde Mehmetçik tarafından yemek hizmeti verilmeye başlandı.
Tatbikatın sonunda köpek timleri protokol önünde gösteri yaptı.
Tatbikat katılım belgeleri verildi ve toplu fotoğraf çektirildi.
DAK Tabur Komutanlığının oluşturduğu arama kurtarma teçhizatı sergisi gezildi.
Tatbikatı, Ankara Merkez Komutanı Tuğgeneral Ayhan Kalender, KKK Eğitim ve Doktrin Komutanlığı (EDOK) Muharebe Geliştirme Başkanı Tuğgeneral Mehmet Fatih Ören, Topçu ve Füze Okulu Komutanı Tuğgeneral Ömer Şahin Selvi, Kara Kuvvetleri Komutanlığı Lojistik Başkanı Tuğgeneral Hakan Durmazpınar, TSK İnsani Yardım Tugay Komutanı Tuğgeneral Mehmet Bahtiyar, Millî Savunma Bakanlığı Lojistik Genel Müdür Yardımcısı Muhammed Mahmud Ötegen, AFAD Arama Kurtarma ve Afetlere Müdahale Genel Müdürü Dr. Sadi Ergin ile Ankara Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı 3’üncü Bölge Amiri Yalçın Aydın da izledi.
Seçkin Gözlemci Günü’nde yabancı ülkelerden de konuklar vardı.
